Alagüney Hukuk

Yapay Zekâ Çağında Avukatın Rolü

Av. Dr. Ahmet Haşim ALAGÜNEY

20 Ocak 2026

ÖZET


Son yıllarda yapay zekâ çalışmaları tüm sektörlerde olduğu gibi hukuk alanında da kendisine yer bulmaya başlamıştır. Yapay zekalı hukuk teknolojisi ürünleri avukatlar için zamansal maliyeti düşürecek ve verimliliği arttıracaktır. Yapay zekâ, avukatlık mesleğinde dönüşüme sebebiyet verecek olsa da avukatlık mesleğini ikame eder nitelikte değildir. Yapay zekanın avukatlık hizmetlerinde yardımcı olarak var olması avukatlık mesleğinin özünde olması gereken iletişim, özveri gibi temel mesleki edinimleri ön plana çıkaracaktır.




HUKUK HİZMETLERİNDE YAPAY ZEKAYA DUYULAN İHTİYAÇ


Yapay zekâ kaçınılmaz olarak her meslek dalını etkileyecek bir gelişmedir. Bir avukatın en yoğun mesai harcadığı faaliyeti genellikle bir uyuşmazlık hakkında yaptığı araştırma safhası olmaktadır. Bu aşamada doğal dil işleme özelliğine sahip, içtihatları ve doktrini tarayabilen yapay zekâ asistanlar avukatların işlerini oldukça kolaylaştıracaktır. Yapay zekâ araçlarının belli bir davanın olası sonucu hakkında daha objektif bir tahmin sunacağı söylenebilmektedir.




TÜRKİYE’DEKİ MEVCUT DURUM VE BEKLENTİLER


Türkiye'deki hukuk teknolojileri ekosisteminde, içtihat ve mevzuat tarayan arama motorları, icra takibi hazırlama, harç hesaplama gibi araçlar kullanılmaktadır. Yapay zekâ destekli yazılımlar henüz sınırlıdır ancak zamanla yaygınlaşması beklenmektedir. Avukatlık Kanunu'nun 35. ve 48. maddeleri çerçevesinde, hukuki mütalaa vermek baroya kayıtlı avukatlara ait olduğundan, yazılımların avukat-müvekkil ilişkisini zedelemeyecek şekilde tasarlanması gerekmektedir.




AVUKATLAR İÇİN TEHDİT Mİ FIRSAT MI?


Yapay zekâ destekli hukuk teknolojilerinin gelişmesi avukatlar için birden çok işi aynı anda yönetebilme imkânı doğuracaktır. Temel bazı işleri yapay zekaya bırakan avukat, müvekkili ile iletişime daha fazla vakit ayırabilecektir. Avukatlar, yapay zekâ teknolojilerine direnmek yerine bu gelişmelere kayıtsız kalmamalı ve kendilerine fırsatlar yaratmalıdır. Sonuç olarak yapay zekâ, avukatlık mesleğini ortadan kaldırmayacak, aksine mesleğin özünde olan insani yetkinlikleri ve iletişimi daha değerli hale getirecektir.